Mùa Hè Xanh giữa bản đồ tình nguyện Việt Nam

Thành Đoàn TPHCM

<html><head><meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1252"</head><body> Bản đồ tình nguyện Việt Nam những năm gần đây đang ngày càng mở rộng cả về chiều rộng địa lý lẫn chiều sâu nội dung, phản ánh sức sống mạnh mẽ của phong trào thanh niên trong thời đại mới. Từ các thành phố lớn đến vùng sâu vùng xa, từ miền núi đến hải đảo, đâu đâu cũng có dấu chân tình nguyện của học sinh, sinh viên. Các chiến dịch như Xuân tình nguyện, Tiếp sức mùa thi, Kỳ nghỉ hồng, Mùa hè xanh, Hoa phượng đỏ… đã và đang tạo nên những “tọa độ xanh” trải dài khắp 34 tỉnh thành. <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/1%20(10).jpg" style="height:772px; width:600px" /> Hệ thống hoá 30 năm chương trình, chiến dịch tình nguyện hè TP. Hồ Chí Minh (1994 - 2023) - Đồ hoạ: Tấn Đạt Không chỉ dừng lại ở làm việc tốt, phong trào tình nguyện ngày nay đã trở thành một phần của quá trình giáo dục công dân toàn diện, nơi người trẻ rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần trách nhiệm và năng lực hội nhập. Trong tổng thể ấy, những chiến dịch quy mô lớn, được tổ chức chuyên nghiệp và có chiều sâu như Mùa hè xanh đã góp phần định hình một bản đồ tình nguyện ngày càng rõ nét, có chiến lược và bền vững hơn. Từ ánh sáng đầu hè đến màu xanh lan tỏa Mùa hè năm 1994, những sinh viên đại học dưới sự khởi xướng của “cặp bài trùng” Nguyễn Phú Bình (Nguyên Bí thư Đoàn Trường ĐH Sư phạm TP. Hồ Chí Minh) - Huỳnh Công Ba (Nguyên Chủ tịch Công đoàn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) rời giảng đường, khoác ba lô về các huyện ngoại thành. Họ không mang theo gạch, vôi vữa hay các thiết bị công nghệ hiện đại mà hành trang khi ấy chỉ đơn giản là bảng đen, phấn trắng hay một chiếc radio nhỏ và khát vọng xóa mù chữ cho đồng bào. Chiến dịch khi đó có tên “Ánh sáng văn hóa hè”, đơn giản như chính nhiệm vụ mà nó mang theo: mang ánh sáng tri thức đến những nơi chưa có điều kiện học hành. Sau ba mùa xoá mù chữ, nhận thấy nhu cầu thực tế của người dân không chỉ dừng lại ở con chữ, ông Nguyễn Phú Bình cùng ông Huỳnh Công Ba đã mở rộng tầm nhìn hoạt động: vận động sinh viên khối ngành luật, kỹ thuật, y dược, nông lâm tham gia chăm sóc y tế, xây dựng cơ sở vật chất, hướng nghiệp… Đến tháng 6/1997, Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh chính thức đổi tên chương trình thành Mùa hè xanh, chuyển mình từ một dự án học chữ thành một chiến dịch tình nguyện - giáo dục toàn diện, đa ngành. <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/2-_1_.jpg" style="height:400px; width:600px" /> Từ những ngày đầu chỉ với 35 sinh viên tham gia chương trình Sinh hoạt hè, tiền thân của chiến dịch Ánh sáng văn hóa hè, phong trào tình nguyện đã dần lớn mạnh, trở thành Mùa hè xanh như ngày nay - Ảnh: Công Triệu Chỉ ba năm sau đó, vào năm 2000, mô hình Mùa hè xanh của TP. Hồ Chí Minh đã được Trung ương Đoàn triển khai nhân rộng ra nhiều tỉnh thành. Giai đoạn tiếp theo chứng kiến sự mở rộng địa bàn liên tục của chiến dịch: từ các tỉnh miền Tây, miền Trung, Tây Nguyên đến các vùng sâu, biển đảo, và quan trọng hơn là bước tiến ra quốc tế: Lào (2004), Campuchia (2007).  Từ ánh sáng tri thức ban đầu, màu áo xanh tình nguyện dần hiện diện ngày một đậm nét trên khắp bản đồ Việt Nam. Và cứ thế, Mùa hè xanh trở thành biểu tượng không chỉ của tình nguyện, mà của niềm tin rằng: mỗi mùa hè đi qua, người trẻ Việt Nam lại có thêm một mùa trưởng thành. Lấy chuyên môn làm tình nguyện Trong chiến dịch Mùa hè xanh TP. Hồ Chí Minh, những đội hình sinh viên không chỉ tình nguyện bằng sức trẻ, mà còn cống hiến bằng tri thức chuyên ngành. Tại trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG-HCM), chuyên môn của sinh viên ngành Du lịch đã được chuyển hóa thành những công trình bền vững, đưa ngành học vào đúng nơi cần nó nhất như các hoạt động quảng bá tài nguyên du lịch tại huyện Bắc Bình (Bình Thuận) hay bản đồ Foodtour TP. Hồ Chí Minh,…   Cũng tại Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG-HCM), đội hình chuyên Xung kích Tuyên truyền, trực thuộc khoa Báo chí và Truyền thông đã hiện thực hóa thông điệp “truyền thông hành động” bằng những sản phẩm thực tế tại xã Thạnh Phước (Long An). Với sự đa dạng hoá công trình từ hệ thống tin bài, phóng sự về đội hình và văn hoá, con người địa phương đến bảng tuyên truyền chủ đề an sinh xã hội hay những buổi workshop kỹ năng xã hội, Đội hình chuyên Xung kích Tuyên truyền đã minh chứng việc ứng dụng báo chí - truyền thông không chỉ góp phần nâng cao nhận thức xã hội cho người dân mà hơn hết còn lan tỏa độ nhận diện địa phương đến công chúng. Khi địa phương được “kể chuyện” một cách tử tế và đúng với giá trị bản địa, sự phát triển không còn đến từ bên ngoài mà bắt đầu từ chính bên trong cộng đồng - nơi người dân được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng; nơi bản sắc được giữ gìn và phát huy; nơi cơ hội được kết nối. Đó chính là giá trị lâu dài mà những công trình truyền thông mang dấu ấn tình nguyện để lại khi không chỉ hỗ trợ trong một mùa hè, mà còn góp phần dựng xây một tương lai tốt đẹp hơn cho địa bàn. Bạn Nguyễn Trần Nhật Duy, Đội trưởng đội hình chia sẻ: “Trong quá trình hoạt động tại địa bàn, chúng mình không chỉ đi để “kể chuyện về mình”, mà còn là đi để kể thay tiếng nói của người dân qua ống kính và con chữ. Đó là cách Đội hình chuyên Xung kích Tuyên truyền chọn để ứng dụng tri thức Nhân văn vào đời sống một cách đúng nghĩa, từ đó lan tỏa những câu chuyện đẹp, góp phần hỗ trợ công tác tuyên truyền chính sách tại cơ sở một cách gần gũi và hiệu quả.” <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/3%20(9).jpg" style="height:400px; width:600px" /> Bạn Nguyễn Trần Nhật Duy (thứ 2 từ trái sang) - Đội trưởng đội hình chuyên Xung kích Tuyên truyền, Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG-HCM) giao lưu cùng các chiến sĩ Mùa hè xanh và tình nguyện viên hoạt động ở địa bàn quốc tế Hay như tại mặt trận xã Tân Thành B, với mục tiêu xây dựng các tuyến đường dân dụng, hỗ trợ đời sống người dân địa phương, các chiến sĩ đội hình khoa Điện - Điện tử trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đã bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ của mình theo một cách rất riêng. Bạn Nguyễn Hữu Phước, sinh viên chuyên ngành Điện - Điện tử chia sẻ: “Khoảnh khắc chúng tôi kết thúc tấm bê tông cuối cùng, vui mừng, hạnh phúc và cả tiếc nuối đan xen nhau. Hai tuần qua có lẽ là khoảng thời gian đáng nhớ nhất, sáng đứng lu, chiều xúc đá… Những giọt mồ hôi, nước mắt và cả máu đã rơi để hoàn thành con đường ấy. Cuối cùng chúng tôi đã hoàn thành lời hứa với bà con nơi đây.” <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/4%20(10).JPG" style="height:400px; width:600px" /> Các chiến sĩ Mùa hè xanh Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG-HCM tất bật trộn bê tông trong công trình xây dựng đường giao thông nông thôn tại địa bàn xã Tân Thành B Dẫu khoác áo tình nguyện, các bạn sinh viên không nghĩ rằng mình đang “cho đi” hay “ban phát”. Trái lại, họ tin rằng: mọi công trình đều “nhờ dân mà có” - nhờ những thế hệ cha anh đi trước đã mang lại hòa bình để hôm nay mình được tiếp bước dựng xây Tổ quốc, và cũng nhờ sự tin tưởng, tiếp sức của người dân địa phương mà mỗi đóng góp nhỏ nhoi mới có cơ hội hóa thành những điều có ích. Mỗi con đường được đổ bê tông, mỗi tấm đèn năng lượng được lắp đặt không chỉ là công trình vật chất, mà còn là lời tri ân lặng lẽ và chân thành gửi đến đất này, người này. Tình nguyện xuyên biên giới Không dừng lại ở những bản làng vùng sâu, vùng xa trong nước, chiến dịch Mùa hè xanh TP. Hồ Chí Minh từ sớm đã mở rộng khái niệm “phục vụ cộng đồng” ra khỏi biên giới quốc gia. Từ năm 2004, đội hình sinh viên tình nguyện quốc tế đầu tiên được cử sang tỉnh Attapeu (Lào), mở ra một giai đoạn mới: tình nguyện xuyên biên giới, mang theo tri thức, sự nhiệt thành và tinh thần hữu nghị đến với bạn bè khu vực. Tại Lào và Campuchia - nơi màu áo xanh đã gắn bó gần hai thập kỷ, các sinh viên Việt Nam tham gia giảng dạy tiếng Việt, khám chữa bệnh, xây dựng công trình dân sinh, tổ chức các lớp kỹ năng sống, giao lưu văn hóa... Không chỉ giúp, họ còn gắn bó với cộng đồng, với ngôn ngữ, văn hóa, và trên hết là tình bạn giữa các quốc gia láng giềng trong khối ASEAN. Hơn thế, Mùa hè xanh không chỉ đưa sinh viên ra thế giới, mà còn đưa thế giới đến Việt Nam. Những năm gần đây, TP. Hồ Chí Minh đón hàng trăm sinh viên quốc tế đến từ Malaysia, Myanmar, Indonesia, Lào, Campuchia… cùng tham gia chiến dịch, cùng ăn, ở, làm việc, học hỏi và tạo nên môi trường hợp tác đa văn hóa hiếm có đối với một chương trình tình nguyện sinh viên. Từ những con phố ở Hóc Môn đến các xã vùng ven Nhà Bè, Củ Chi - nơi nào cũng in dấu chân và nụ cười của những “chiến sĩ ngoại quốc” trong màu áo xanh tình nguyện. <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/5%20(6).jpg" style="height:450px; width:600px" /> Tập thể chiến sĩ Mùa hè xanh Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG-HCM) rạng rỡ trong khoảnh khắc ghi hình tại điểm mặt trận Attapeu, Lào Với nhiều sinh viên quốc tế, đây là lần đầu tiên họ được tham gia chiến dịch tình nguyện quy mô lớn, sống cùng người dân bản địa, làm việc như một người Việt thực thụ. Sự hiện diện của các chiến sĩ quốc tế trong chiến dịch không chỉ góp phần làm nên sự đa sắc trong bản đồ tình nguyện nói chung mà hơn hết còn minh chứng sống động cho khả năng “ngoại giao nhân dân” mà sinh viên Việt Nam có thể thực hiện bằng trái tim và hành động. Khi một sinh viên có thể dạy chữ cho học sinh Lào, cùng dựng trại với sinh viên Malaysia hay cùng xây nhà với bạn Campuchia, đó không chỉ là thiện chí, mà là một tầm nhìn công dân toàn cầu. Họ không đại diện cho một trường đại học, mà cho cả một thế hệ người trẻ Việt Nam biết hội nhập bằng sự hiểu biết, cộng tác bằng lòng tin và cống hiến bằng tri thức. Chính sự hòa quyện giữa chuyên môn, tổ chức và bản lĩnh công dân quốc tế đã làm nên một Mùa hè xanh khác biệt: không chỉ là phong trào tình nguyện, mà là hành trình mở biên nhận thức, nơi những chiến sĩ trẻ viết nên một hình ảnh mới về Việt Nam - hiện đại, nhân văn, và sẵn sàng kết nối. Hơn cả một màu áo Nhìn lại hành trình hơn 30 năm từ những ngày đầu mang tên “Ánh sáng văn hóa hè”, dễ thấy Chiến dịch Mùa hè xanh không chỉ là hoạt động tình nguyện đơn thuần, mà là một thành tựu tinh thần của tuổi trẻ Việt Nam hiện đại. Từ những lớp học xóa mù chữ đầu tiên đến những công trình giao thông nông thôn, từ những phóng sự tuyên truyền đến hệ thống đèn năng lượng mặt trời nơi vùng sâu vùng xa, Mùa hè xanh đã không ngừng mở rộng không gian hành động cả về địa lý lẫn ý nghĩa xã hội. <img alt="" src="http://www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/Content/news/2025/9/37718/6%20(2).jpg" style="height:400px; width:600px" /> Sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG-HCM) cùng các tình nguyện viên quốc tế từ Indonesia chụp ảnh lưu niệm trước giờ xuất quân chiến dịch Mùa hè xanh Với tôn chỉ “Ở dân thương, làm dân tin, đi dân nhớ”, chiến dịch đã khơi nguồn cho một thế hệ sinh viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Mỗi chuyến đi, mỗi công trình, mỗi câu chuyện lan tỏa đều là minh chứng cho việc tri thức đại học có thể bước ra khỏi giảng đường để đến gần hơn với đời sống cộng đồng. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với công cuộc chuyển đổi số, công nghiệp sáng tạo và hội nhập sâu rộng, Mùa hè xanh càng khẳng định tính thời sự và cần thiết không chỉ trong giáo dục, mà trong cả tiến trình phát triển bền vững của đất nước. Chiến dịch Mùa hè xanh, vì vậy, không chỉ tô màu cho một mùa hè đáng nhớ mà còn vẽ thêm những đường nét trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến lên bản đồ trưởng thành của người trẻ Việt Nam. QUỲNH THY <div> </div> </body></html>

BÌNH LUẬN

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

CÂU CHUYỆN ĐẸP

MẠNG XÃ HỘI

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

TIÊU ĐIỂM

CHUYÊN MỤC